بعضى مناطق درياى سرخ باقى ماند . پروكوپيوس تاريخ‌نگار رومى كه خود هم روزگار ژوستى نين و وقايع‌نگار او بوده از اعزام دو سفير از سوى ژوستى نين به پادشاه حبشه و فرمانرواى يمن به منظور بستن پيمانى با آن‌ها بر ضد ايران سخن مىگويد . ژوستى نين به زبان سفير خود به حبشىها كه در درياى سرخ كشتىرانى داشتند پيشنهاد كرد كه آن‌ها با كنار زدن بازرگانان ايرانى خود واسطهء بازرگانى روميان با شرق شوند . پروكوپيوس مىنويسد : « سفير ژوستى نين به حبشى پيشنهاد كرد كه اگر آن‌ها ايرانيان را كنار بزنند و خود ابريشم از هندوستان بخرند و به روميان بفروشند هم خود آن‌ها سود هنگفتى خواهند برد و هم از رفتن پول رومىها به جيب دشمنانشان يعنى ايرانىها جلوگيرى خواهند نمود . ذكر اين كالاى بخصوص بدان سبب بود كه در آن زمان ابريشم گرانبهاترين و مطلوب‌ترين كالايى بود كه روميان تجمل‌پرست با اشتياق فراوان به هربهايى مىخريدند و سود هنگفتى كه از تجارت آن به دست مىآمد كافى بود كه حس طمع حبشيان را برانگيزد . حبشيان هم اين پيشنهاد را پذيرفتند . پروكوپيوس مىنويسد ولى در اين راه توفيق نيافتند زيرا ايرانيان چون نزديكتر به هندوستان بودند هميشه بازرگانان ايرانى بار كشتىهايى را كه از شرق مىآمدند در بندرگاه‌هاى ميان راه مىخريدند و مجالى به حبشىها نمىدادند « 1 » . ولى اگر حبشىها نتوانسته‌اند چنان‌كه پروكوپيوس نوشته به سيطرهء ايران بر درياى جنوب و بازرگانى ايشان لطمهء كلى بزنند و تجارت با روم را از دست آن ها بگيرند ظاهرا توانسته‌اند در هنگامىكه انوشيروان در شمال و غرب كشور درگير جنگ با روميان و متحدانشان بوده با حمله به بندر عدن كه مركز عمدهء تجارتى ايران در گلوگاه درياى سرخ به شمار مىرفت زيان فراوان به آنجا رسانند و با ايجاد دردسر بزرگى براى انوشروان خدمتى به متحد خود انجام دهند . در تاريخ طبرى و برخى از تاريخ‌هاى اسلامى خبرى به اجمال مىخوانيم كه تنها در

--> ( 1 ) . پروكوپيوس ، « جنگ‌هاى ايران و روم » ، ترجمهء محمد سعيدى ، ص 103 .